Çanakkale
Boğazı, 3. jeolojik zamanın sonunda meydana gelen bir çöküntü ile
oluşmuştur. Uzunluğu 65km'dir. Boğazın en geniş yeri 5. 800m,en dar yeri
1250m (kilit
bahir kalesi çimenlik kalesi arası)ve en derin yeri 106m'dir. Boğaz sularında ters
bir akıntı vardır. Ege denizinin binde 38 oranındaki tuzlu suyu dipten
Marmara’ya akarken Karadeniz’in binde
26 oranındaki tuzlu suyu üstten ters akıntıyı oluşturmaktadır. Boğazın çevresi
dağ karakterinde yüksek ve kıvrımlı kütlelerle kaplıdır.
İşte
Boğazın dar olması, Boğaz sularında ters bir akıntı olması ve Boğazın çevresinde
yer yer kıvrımlı dağ kütlelerinin olması; Boğazın savunulmasını
kolaylaştırmıştır ve geçilmesini zorlaştırmıştır.
Çanakkale savaşları 3 Kasım 1914’te İngiliz ve Fransız savaş gemilerinin Ertuğrul,Seddülbahir,Kumkale ve Orhaniye tabyalarını bombalamaları ile Osmanlı Devletine resmen savaş ilan edilmeden başlamıştır. İngiltere ve Fransa’nın resmen savaş ilan etmeleri 5Kasım1914’te olmuştur. Böylece 1. Dünya savaşının en önemli ve en kanlı savaş cephesi açılmıştır.
Çanakkale cephesinin açılmasına sebep
olan nedenler şunlar olmuştur:
Türkiye’nin Süveyş Kanalı ve
dolayısıyla Hint denizi yolu üzerindeki baskılarına son vermek,savaşa
katılmakta tereddüt eden Bulgaristan’ı Almanya’ya kaptırmadan İtilaf Devletleri
yanında savaşa sokmak,İstanbul’u ele geçirerek Müslüman dünyasını etki altına
sokmak ve halifenin ilan ettiği Cihad Hareketini etkisiz hale getirerek İslam
dünyasını çökertmek,Almanların 1915 baharında yapacağını hesapladıkları Büyük
Taarruz için bu devletin dikkatini Çanakkale’ye çekerek Avrupa Cephesinden
buraya kuvvet kaydırmalarını sağlamak ve Çanakkale ve İstanbul Boğazını geçerek
zor durumda olan Rusya’ya yardım etmek amacını taşıyorlardı.
Vatanı, namusu, dini için
İmparatorluğunun dört bir yanından (Trablusgarp, Cezayir, Şam, Kudüs; Üsküp,
Işkodra, Selanik, Silstre)gelen kahramanlarımız Çanakkale’de göğüs göğüse burun
buruna çarpışmışlardır. Anadolu’da ortalama her üç evden biri Çanakkale savaşlarına katılmıştır.
Çanakkale savaşlarından ilki olan
Deniz harekatı 19 şubat 1915’te başlayıp 27 gün sürmüştür. Deniz Harekatında
büyük kayıplar veren işgal kuvvetleri boğazı geçemeyeceklerini anlayarak 25
Nisan 1915’ten itibaren Gelibolu yarımadasında Kara harekatını
başlatmışlardır. 260 gün süren bu saldırılarda da başarısız olmuşlar ve büyük
kayıplar vererek Çanakkale’yi terk etmek zorunda kalmışlardır.
Çanakkale savaşlarına İtilaf
devletleri önceleri küçük çapta kuvvet göndermişler fakat bunların çok yetersiz
olduğunu anlayınca bu sayı 500.
000’e
kadar çıkmıştır. 400. 000bin İngiliz,79. 000 Fransız askeri bu savaşa
katılmıştır. Bu savaşlarda İngilizlerin kaybı 115. 000 ölü,yaralı ve
kayıp,90. 000memlektine gönderilen hasta. Fransızlar ise 47. 000 kayıp
vermişlerdir. Türklerin kaybı ise;şehit,yaralı,ve hasta olmak üzere toplam
olarak yaklaşık252. 300 ü bulmuştur.
Gerçektende 8,5 ay süren Çanakkale
Kara savaşları daracık toprak parçası üzerinde ve kötü arazi koşullarında burun
buruna göğüs göğüse çok zor koşullarda başlamış ve devam etmiştir.
Bu sebeple
çok kanlı ve kıyıcı sahneler yaşanmıştır. Türklerin bu kadar kayıp vermelerinin
sebebi,düşman donanmasının gece gündüz hiç eksilmeyen o korkunç bombardımanının
büyük rolü olmuştur.
Çanakkale zaferi Türk ve dünya Tarihinde
önemli sonuçlar doğurmuştur. Çanakkale de dünya imparatorluğuna soyunmuş
yeryüzünü tek elden yönetmek amacıyla yola çıkmış İngiliz Krallığını büyümesi
durdu. Üzerinde güneş batmayan İmparatorluğun bir süre sonra üzerindeki güneş
batar hale geldi. Türklerin dünya hakimiyetinde hala varolduğunu ve büyük bir
millet olduğunu dünya bir kez daha anlamıştır. En önemlisi Avrupa’nın şark
meselesi projesi Çanakkale Zaferi sebebiyle yok olmuştur.
Çanakkale Zaferi bu tarihten sonra bağımsızlık
mücadelesi veren ülkelerin bağımsızlık güneşi olmuştur.
2. 1915-Çanakkale Savaşında Şehit Olan Subaylarımızdan Bazıları
ADI
|
MEMLEKETİ
|
|
1. Bnb. Saffetoğlu Raşit |
Gelibolu |
|
2. Bnb. Hüseyinoğlu İ. Hikmet |
Kanlıca |
|
3. Yb. Dursunoğlu Cemil |
Batum |
|
4. Yb. Salihoğlu Tevfik |
Dersaadet |
|
5. Yb. Süleymanoğlu Mehmet |
Gemlik |
|
6. Yb. İsaoğlu H. Sabri |
Manastır |
|
7. Yb. Alioğlu Seyfettin |
Vodina |
|
8. Ütğm. Hasanoğlu A. Tevfik |
Yemen |
|
9. Bnb. İshakpaşaoğlu Rıfat |
Dersaadet |
|
10. Yzb. Abdullahoğlu Abdülkadir |
Şam |
|
11. Yzb. Mehmetoğlu M. Rıza |
Samsun |
|
12. Yzb. Zekeriyaoğlu M. Sami |
Üsküp |
|
13. Bnb. Hüsnüoğlu Şefik |
Şemni |
|
14. Yzb. Ziyaoğlu Y. Cemal |
Gelibolu |
|
15. Yzb. S. Mahmutoğlu Hasan |
Sungurlu |
|
16. Bnb. Mehmetoğlu H. Zihni |
Tiran |
|
17. Bnb. İsmailoğlu M. Sabri |
Edirne |
|
18. Alb. Nuranoğlu M. Faik |
Vorça |
|
19. Bnb. İbrahimoğlu Halil |
Hırkaişerif |
|
20. Bnb. İbrahimoğlu A. Hulusi |
Kudüs |
|
21. Yb. Yusufoğlu A. Fahri |
Drama |
|
22. Bnb. H. Mehmetoğlu A. Ulvi |
Trablusgarp |
|
23. Bnb. Selimoğlu M. Nuri |
Hadim |
|
24. Yb. Saimoğlu Rauf |
Girit |
|
25. Üstğm. İsmailoğlu Ali Rıza |
Ünye |
|
26. Ütğm. Mehmetoğlu İbrahim |
İşkorda |
|
27. Ütğm. Ahmetoğlu M. Kazım |
Zeyrek |
|
28. Ütğm. Hayrioğlu Alisbarı |
Trablusgarp |
|
29. Tğm. İ. Ethemoğlu H. Furat |
Selanik |
|
30. Ütğm. A. Rızaoğlu H. Sabri |
Silistre |
3. 1915-Çanakkale Savaşı’ nda Şehit Olan Neferlerimizden Bazılar
Adı
|
Doğumu
|
Ş. Yaşı |
Memleketi |
|
1. Mesutoğlu Mehmet |
1893 (1309) |
22 |
Adana-Ceyhan |
|
2. Himmetoğlu İsa |
1893 (1309) |
22 |
Adıyaman-Besni |
|
3.
Musaoğlu Şehmus |
1892 (1308) |
23 |
Adıyaman-Gerger |
|
4.
Yaşaroğlu Yusuf |
1896 (1312) |
19 |
Afyon-Dazkırı |
|
5.
Mesutoğlu Salih |
1893 (1309) |
22 |
Ağrı-Merkez |
|
6.
İsmailoğlu Atilla |
1890 (1306) |
25 |
Amasya-Merkez |
|
7.
Seyfioğlu Nizam |
1896 (1312) |
19 |
Ankara-Merkez |
|
8.
Arifoğlu Salih |
1893 (1309) |
22 |
Antalya- Alanya |
|
9. Şerefoğlu Namık |
1892 (1308) |
23 |
Artvin-Ardanuç |
|
10. Niyazioğlu Sadık |
1895 (1311) |
20 |
Aydın-Merkez |
|
11. HüseyinoğluAhmet |
1896 (1312) |
19 |
Balıkesir-Merkez |
|
12. Rızaoğlu Durmuş |
1890 (1306) |
25 |
Bilecik-Merkez |
|
13. Şehmusoğlu Şifo |
1893 (1309) |
22 |
Bingöl-Karlıova |
|
14. Şabanoğlu Şakir |
1894 (1310) |
21 |
Bitlis-Merkez |
|
15. Durmuşoğlu-Ali |
1896 (1312) |
19 |
Bolu-Merkez |
|
16. Eşrefoğlu Cezmi |
1891 (1307) |
24 |
Burdur-Merkez |
|
17. Ahmetoğlu Burhan |
1894 (1310) |
21 |
Bursa-Merkez |
|
18. Ahmetoğlu Ömer |
1892 (1308) |
23 |
Çanakkale-Çardak |
|
19. Hasanoğlu Kamil |
1890 (1306) |
25 |
Çanakkale-Adatepe |
|
20. İsmailoğlu Salih |
1892 (1308) |
23 |
Çanakkale-Lapseki |
|
21. Hüseyinoğlu Ahmet |
1893 (1309) |
22 |
Çorum-İskilip |
|
22.
Bekiroğlu Ethem |
1895 (1311) |
20 |
Diyarbakır-Merkez |
|
23.
Hüsmenoğlu Süleyman |
1894 (1310) |
21 |
Edirne-Merkez |
|
24.
Şamiloğlu Hacı |
1890 (1306) |
25 |
Elazığ-Merkez |
|
25.
Hasanoğlu Mehmet |
1895 (1311) |
20 |
Erzincan-Merkez |
|
26.
Seyfioğlu Ethem |
1896 (1312) |
19 |
Eskişehir-Alpullu |
|
27. Burhanoğlu Murat |
1893 (1309) |
22 |
Gaziantep-Merkez |
|
28. Reşatoğlu Mahmut |
1895 (1311) |
20 |
Giresun-Merkez |
|
29. Eyüpoğlu Emin |
1894 (1310) |
21 |
Gümüşhane-Torul |
|
30. Şehmusoğlu Osman |
1894 (1310) |
21 |
Hakkari-Şemdinli |
|
31. Salihoğlu Emin |
1896 (1312) |
19 |
Hatay-Hassa |
|
32. Süleymanoğlu Şakir |
1894 (1310) |
21 |
Isparta-Merkez |
|
33. Cevatoğlu Şakir |
1891 (1307) |
24 |
Mersin-Merkez |
|
34. Hasanoğlu Lütfi |
1894 (1310) |
21 |
İstanbul-Eyüp |
|
35. Süleymanoğlu Gazi |
1896 (1312) |
19 |
İzmir-Kemalpaşa |
|
36. Muhammetoğlu Celal |
1895 (1311) |
20 |
Kars-Merkez |
|
37. Sacitoğlu Ethem |
1892 (1308) |
23 |
Kastamonu-Araç |
|
38. Velioğlu Osman |
1894 (1310) |
21 |
Kayseri-Merkez |
|
39. Hüsmenoğlu
Zekeriya |
1892 (1306) |
23 |
Kırklareli-Vize |
|
40. Ömeroğlu Ahmet |
1894 (1310) |
21 |
Kırşehir-Kaman |
|
|